Funkcje dwóch zmiennych

Wykres z = f(x, y) w 3D, mapa poziomic, dziedzina, przekroje, pochodne cząstkowe i ekstrema lokalne.

z = xe^{-x^2-y^2}

Zmienne: x i y · ułamek: / · pierwiastek: sqrt · potęga: ^ · wartość bezwzględna: | · funkcje: sin tg ln log · pi · Enter uruchamia analizę.

Wykres

Obracaj, przeciągając (na telefonie palcem); przybliżaj kółkiem myszy lub dwoma palcami.
Mapa poziomic — widok z góry. Przeciągnij punkt P.
Obszar: |x|, |y| ≤

Jak czytać mapę poziomic?

To jak mapa turystyczna. Każda linia łączy punkty, w których funkcja ma tę samą wartość (tę samą „wysokość” z). Kolor mówi, jak wysoko jesteśmy: od ciemnej czerwieni (nisko), przez pomarańcz, do jasnożółtego (wysoko). Tam, gdzie linie leżą gęsto, wykres jest stromy; tam, gdzie rzadko — prawie płaski. Szare kreskowanie oznacza punkty spoza dziedziny.

Dziedzina

Punkt P i przekroje

Płaszczyzna pionowa przechodząca przez P przecina powierzchnię wzdłuż krzywej — to zwykły wykres funkcji jednej zmiennej. Nachylenie stycznej do tej krzywej w punkcie P to pochodna cząstkowa.

przekrój płaszczyzną
przekrój płaszczyzną

Pochodne cząstkowe, gradient i płaszczyzna styczna

W punkcie P

Gradient ∇f wskazuje kierunek, w którym funkcja rośnie najszybciej (strzałka na mapie). Jest prostopadły do poziomicy przechodzącej przez P, a jego długość |∇f| to nachylenie w tym kierunku. Woda spływałaby w kierunku przeciwnym. Płaszczyzna styczna (zaznacz ją pod wykresem) to płaszczyzna, która przy P najlepiej przylega do powierzchni.

Punkty krytyczne i ekstrema lokalne

Całka podwójna

Dla f ≥ 0 całka podwójna po obszarze D to objętość bryły między płaszczyzną z = 0 a wykresem, stojącej nad obszarem D. Przybliżamy ją słupkami: dzielimy obszar na małe prostokąty i nad każdym stawiamy słupek o wysokości f w środku prostokąta. Im drobniejszy podział, tym bliżej całki.

x od 0 do 1 y od 0 do 1

Granica w punkcie

Granica w punkcie (x₀, y₀) istnieje, gdy wartości f zbliżają się do jednej liczby niezależnie od tego, którędy podchodzimy do punktu. Wystarczą dwie drogi z różnymi wynikami, żeby granica nie istniała. Zgodność wielu dróg jeszcze niczego nie dowodzi — dlatego na końcu sprawdzamy wszystkie kierunki naraz (współrzędne biegunowe).

x₀ = 0 y₀ = 0